"خدمات بین المللی ارزیابی تحلیل و پیشبرد "گواه
مدل تعالی سازمانی بنیاد
مدیریت کیفیت اروپا
EFQM (European Foundation for Quality Management)
در طول 35 سال بنیاد
مدیریت کیفیت اروپا ، به عنوان نهادی غیرانتفاعی
همواره به پشتیبانی از اعضای خود در مسیر تعالی ادامه
داده و ضمن تمرکز بر حوزه اروپا دایره خدمات خود را به سازمانهای تمامی
دنیا گسترانده است.
مدل تعالی
سازمانی EFQM در طی سالهای گذشته ویرایش
های متعددی بر اثر بازخوردهای دریافتی از سازمانهای
استفاده کننده از مدل و ارزیابان، بنیاد مدیریت کیفیت
اروپا را به سمت بازنگری در مدل هدایت کرد تا همچنان قابل کاربرد برای
سازمانها باقی بماند.
در حالی که
محتوای خاص و هویت بصری مدل EFQM ممکن است در طول زمان تغییر کرده باشد،
آنچه تغییر نکرده است، اصول اساسی است که بر اساس آن بنا شده
است. صرف نظر از اندازه سازمان یا اینکه آیا دولتی، خصوصی
یا بخش ثالث است، این اصول امروزه به همان اندازه که همیشه مهم
بودهاند، اهمیت دارند و این آخرین نسخه از مدل EFQM نیز در تأکید مداوم بر اهمیت
موارد زیر تفاوتی ندارد:
– اولویت مشتری
– لزوم اتخاذ یک
دیدگاه بلندمدت و متمرکز بر ذینفعان
– درک روابط علت و
معلولی بین اینکه چرا یک سازمان کاری را انجام میدهد،
چگونه آن را انجام میدهد و آنچه در نتیجه اقدامات خود به دست میآورد.
با توجه به اینکه
زادگاه بنیاد اروپا است، جای تعجب نیست که جدیدترین
بهروزرسانی مدل EFQM،
مانند نسخههای قبلی خود، وجود مجموعهای از ارزشهای
اروپایی را تصدیق میکند که به بهترین شکل در موارد
زیر بیان شدهاند:
– منشور حقوق اساسی
اتحادیه اروپا
– کنوانسیون
اروپایی حقوق بشر
– دستورالعمل اتحادیه
اروپا 2000/78/EC
– منشور اجتماعی
اروپا.
این بنیاد
همچنین نقشی را که سازمانها میتوانند در حمایت از اهداف
سازمان ملل متحد ایفا کنند، به رسمیت میشناسد و این
اهداف نیز به شکلگیری این آخرین نسخه از مدل EFQM کمک کردهاند:
– 17 هدف توسعه پایدار
سازمان ملل متحد فراخوانی برای اقدام همه کشورها برای ارتقای
عدالت اجتماعی، حکومتداری سالم و رفاه در عین حفاظت از سیاره
زمین است.
این فرض و
انتظار وجود دارد که هر سازمانی که از مدل EFQM استفاده میکند، صرف نظر از اینکه از
نظر قانونی موظف به انجام این کار باشد یا خیر، به اصل پیامهای
مندرج در موارد فوق احترام گذاشته و بر اساس آن عمل خواهد کرد.
با توجه به استفاده
بسیاری از سازمانهای ایرانی از مدل تعالی EFQM،
شناخت این مدل برای سازمانهایی که فعالانه در تعالی
سازمانی می کوشند اهمیت زیادی دارد .
تاریخچه و تغییرات
مدل EFQM
مدل EFQM (European Foundation for
Quality Management) در سال ۱۹۸۸ توسط بنیاد اروپایی مدیریت
کیفیت با مشارکت شرکتهای پیشرو مانند فیلیپس،
رنو، و نوکیا طراحی شد.
مدل با دیگر
استانداردهای مدیریت و کیفیت سازگار است که به
سازمانها اجازه میدهد تا بهطور یکپارچه ابتکارات مدیریت
را ادغام کنند. در طول تکامل خود، مدل EFQM تمرکز بیشتری بر دستیابی به اهداف توسعه پایدار
از طریق مدیریت مسئولانه منابع و مراقبت از محیط طبیعی
داشته است.
تغییرات کلیدی مدل
EFQM در
طول زمان:
- نسخه ۱۹۹۱: اولین
مدل معرفی شد.
- نسخه ۱۹۹۹: اضافه شدن
معیارهای نوآوری و یادگیری.
- نسخه ۲۰۱۳: تغییر
ساختار به معیارهای توانمندسازها
(Enablers) و نتایج
(Results).
- نسخه ۲۰۲۰: تغییر
ساختاری معیارها از 9 به 7
معیار (هدف، چشمانداز و استراتژی؛ فرهنگ سازمانی
و رهبری؛ ذینفعان درگیر خلق ارزش پایدار؛ هدایت
عملکرد و تحول؛ درک ذینفعان؛ عملکردهای استراتژیک و عملیاتی)
، تحول اساسی با تمرکز بر تفکرتحول آفرین، پاسخگویی
چابک (Agility) اثربخش و کارآ به فرصتها و تهدیدات موجود در اکوسیستم
سازمان ، توسعه فرهنگ مبتنی بر هم آفرینی بجای
ارتباط سازمانی برنده-بازنده با دیگران در اکوسیستم ذیربط ، پایداری (Sustainability)، و تحول دیجیتال.
- نسخه ۲۰۲5: آخرین
به روزرسانی با تأکید بر هوش مصنوعی، انعطافپذیری
سازمانی، و ارزش آفرینی مشترک.
آخرین ویرایش مدل
(EFQM 2025)
مدل EFQM 2025
بهروزرسانیهای قابل توجهی را برای مقابله
با چالشهای پویا در محیط کسبوکار معاصر، با تأکید بر پایداری،
نوآوری و فناوریهای پیشرفته معرفی میکند،
که همه آنها باید به عملکرد پایدار منجر شوند. این مدل رویکردی
یکپارچه به مدیریت عملکرد و همراستایی استراتژیک،
با استفاده از هوش مصنوعی و تحلیل دادهها برای تقویت
سازگاری و تابآوری سازمانی را برجسته میکند. این
پیشرفتها آماده هستند تا بهبودهای قابل توجهی در نتایج
مالی، عملیاتی و استراتژیک به ارمغان آورند، با همراستایی
شیوههای سازمانی با اهداف توسعه پایدار سازمان ملل (SDGs) و پرورش خلق ارزش
بلندمدت و مسئولیت اجتماعی.
مدل EFQM 2025 بر اساس سه اصل کلیدی طراحی
شده است:
- ایجاد
تعادل بین ذینفعان (ذینفعان داخلی و خارجی).
- توسعه قابلیتهای
چابکی سازمانی.
- ادغام
فناوری و نوآوری در فرآیندها.
ویژگیهای کلیدی EFQM: 2025
۱. تمرکز بر تحول دیجیتال و هوش مصنوعی
·
ادغام فناوریهای
دیجیتال و هوش مصنوعی (AI)
در فرآیندهای تصمیمگیری.
·
استفاده از تحلیل دادههای
بلادرنگ (Real-time
Analytics)
برای بهبود عملکرد.
·
اهمیت بیشتری به مفهوم
رهبری فناوری (مانند هوش مصنوعی) داده میشود که به عنوان
توانایی استفاده مؤثر از فناوری برای دستیابی
به اهداف استراتژیک، پیشبرد نوآوری و پایداری و ایجاد
ارزش مرتبط با استراتژی در داخل و خارج از مرزهای سازمان دیده میشود.
۲. چابکی (Agility) و انعطافپذیری سازمانی
·
تاکید بر سازمانهای
چابک
(Agile Organizations)
که بتوانند سریعتر با تغییرات سازگار شوند.
·
بهبود یادگیری
سازمانی و نوآوری مستمر.
۳. پایداری (Sustainability) و مسئولیت اجتماعی
·
ادغام معیارهای ESG (Environmental, Social,
Governance)
در استراتژی سازمان.
·
توجه به اقتصاد دورانی (Circular Economy) و کاهش ردپای
کربن.
·
مفهوم پایداری در مرکز مدل
قرار گرفته است.
۴. ارزشآفرینی مشترک (Co-Creation of Value)
·
همکاری با ذینفعان داخلی
و خارجی برای خلق ارزش مشترک.
·
تاکید بر تجربه مشتری (CX) و تجربه کارکنان (EX).
۵. ارزیابی دینامیک و مبتنی بر
داده
·
استفاده از شاخصهای
عملکرد پیشرفته (KPIs)
برای سنجش اثربخشی.
·
سیستمهای
خودارزیابی هوشمند برای پایش مستمر تعالی
سازمانی.
معیارهای مدل EFQM
2025
مدل ساختار مدل EFQM بر
سه حوزه اصلی (جهتگیری، اجرا، نتایج) و هفت معیار
(هدف، چشمانداز و استراتژی؛ فرهنگ سازمانی و رهبری؛ مشارکت ذینفعان
و خلق ارزش پایدار؛ هدایت عملکرد و تحول؛ درک ذینفعان؛ عملکردهای
استراتژیک و عملیاتی) استوار است. هر معیار دارای زیر معیارهایی
است (در مجموع 32 زیر معیار ) :
1-
جهتگیری
Direction
– جنبه
رهبری با ارجاعات جدید به تعهد به هدف، فرهنگ و ارزشهای
الگوسازی نقش، رفتارهایی که از تغییر حمایت میکنند،
رفع موانع تغییر و توانمندسازی و تجسم خلاقیت و نوآوری
تقویت شده است.
– تأثیر مثبت در کنار هدف معرفی شده است تا جایگزین
«نیرویی مفید » شود.
2- اجرا Execution
– با رشد کار از راه دور، ترکیبی و واقعیت
افزوده، شیوهها و محیطهای کاری جدیدی که به
انتظارات تطبیقی نیروی کار امروز و فردا
پاسخ میدهند، به موضوعی مهم تبدیل میشوند.
– تابآوری زنجیره تأمین، تداوم کسبوکار
و برنامههای آیندهنگری به عنوان شیوههای مهم برای
مدیریت معرفی میشوند.
3- نتایج Results
– معرفی تقسیمبندی واضح در نتایج
استراتژیک و عملیاتی.
– مدل جدید چهار دسته را معرفی کرده است که
عملکرد استراتژیک و عملیاتی باید در آنها سنجیده
شود.
این چهار دسته با طیف گستردهای از مثالهای
عملی ارائه شدهاند.
– برآورده کردن انتظارات و مشارکت ذینفعان
– اقتصاد و امور مالی
– عملکرد و تحول
– پایداری
منطق ارزیابی EFQM 2025 (RADAR)
– ساختار کلی RADAR، منطق امتیازدهی و قوانین
اصلی RADAR یکسان باقی
ماندهاند. تفاوت اصلی کاهش ماتریسهای RADAR است. اکنون به جای سه ماتریس، دو ماتریس
RADAR (یکی برای جهت و
اجرا و دیگری برای نتایج) وجود دارد
ساختار امتیازدهی EFQM 2025
·
حداکثر
امتیاز: 1000 یعنی 500 امتیاز برای
توانمندسازها + 500 برای نتایج.
·
سطوح
تعالی:
o
۵ ستاره (600+ امتیاز: (سطح جهانی (مانند شرکتهای پیشرو
مانند BMW، Siemens).
o
۴ ستاره (500-599) : سطح پیشرو (سازمانهای در حال تبدیل به کلاس جهانی).
o
۳ ستاره (400- 499: (سطح متوسط (سازمانهای
با عملکرد خوب ولی نیاز به بهبود(.
محتوای مدل EFQM 2025
معیارهای کلیدی بهبود:
✅ هوش مصنوعی و دادهکاوی در تصمیمگیری.
✅ مدیریت چابک (Agile) در فرآیندها.
✅ پایداری محیطی و اقتصاد دورانی.
✅ یادگیری سازمانی و توسعه مستمر.
جایزه تعالی
EFQM
- جایزه
بین المللی EFQM: به سازمانهای برتر جهانی
اعطا میشود.
- شرایط
شرکت: حداقل ۳ سال فعالیت و امتیاز بالای ۴۰۰.
- فرآیند
ارزیابی: بررسی اسناد، ممیزی
سایت، و مصاحبه با مدیران.
جمع بندی
مدل EFQM 2025 یک چارچوب پیشرفته برای
تحول سازمانی است که با ترکیب فناوری، پایداری، و
چابکی، سازمانها را به سمت تعالی هدایت میکند.
📩 برای دریافت مشاوره و آموزش EFQM با ما تماس بگیرید.
"گواه "
با بکارگیری کارشناسان مبرز و ماهر و حرفه ای به عنوان مربی
می تواند سازمان شما را برای توسعه فرهنگ تعالی سازمانی بر اساس مدل EFQM
کمک کرده و در
تهیه اظهار نامه SUBMISSION
مربوطه برای سازمان شما نقش کلیدی و مهمی ایفا کند
و قدم به قدم شما را برای نیل به اهداف خود یاری نماید
، با ما تماس بگیرید تا در کنارتان باشیم .